Geçtiğimiz Çarşamba (21.12.2005) ATV'de Siyaset Meydanı adlı programın kısa süre için konuğu olan Devlet Bakanı Abdüllatif ŞENER, bir çok kişinin beklentisi yönünde ama beklenenin dışında bir açıklama yaptı. İşyeri alımının yolunu açan Türk mortgage sisteminden bahseden ŞENER, bir mânâda Sinan AYGÜN'ün derdine derman oldu. Sinan AYGÜN ise bununla yetinmeyip, Ankara'da Gayrimenkul Değerleme Uzmanlığı sıfatının ATO bünyesindeki emlakçılara verilmesi yönündeki talebini de bildirdi.

Mortgage sisteminin Türkiye'de uygulanabilirliği konuşulmaya başlandığından bu yana en çok sorulan sorulardan olan "işyeri için de mortgage sağlanacak mı" sorusu, dün akşam ATV'de canlı yayınlanan "Siyaset Meydanı" programında cevap buldu.

Programa Ankara'dan bağlanan başkonuk Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif ŞENER, mortgage ve hazırlanan yasa taslağı hakkında çok temel bazı soruları cevapladı. Bunlardan biri işyeri için mortgage kullanımı hakkındaydı.

ŞENER, ATO Başkanı Sinan AYGÜN'ün "istiyoruz ki, zemindeki dükkanda iş yapılsın, üzerindeki dairede ikamet edilsin" sözleri üzerine bu konuda bir sakınca olmadığını ifade etti. ŞENER, "işyerleri de mortgage sistemi ile alınabilir, ancakişlemler esnasında mortgage için sağlanan vergi ve harç avantajlarından faydalanılamaz" dedi.

Çok sönük geçen ve mortgage konusunda ilk defa milyonlara birden fazla uzman eşliğinde yapılacak bu tüden bir programdan beklenmeyecek derecede kamuyu tatminden uzak seyreden programda belki de en önemli nokta buydu.Mortgage sisteminin işerliği konusunda fikirlerin tartışıldığı iki kutuplu programda, halkın merak ettiği ve mevcut mortgage beklentisindeki temel soru işaretlerinin fazla gündeme gelmemesi tepkiye neden oldu.

Programın konuklarından, bazı kayda değer satırbaşları şöyle:

SİNAN AYGÜN 
Konutunuzu sabit faiz seçeneği ile alın, ödemelerinizde aylık gelirinizin 1/3'ünü aşmayın.
Türkiye'de 2,3 milyon işsiz, 635 bin kredi kartı mağduru, 1,8 milyon yövmiyeli çalışan,milyonlarca yoksulluk sını altındaki ve devlet memuru vatandaş sistemden yararlanamaz.
Mortgage piyasasında İngiltere'de 1,6 Trilyon $ ve tüm AB ülkelerinde 4,1 Trilyon $ para dönüyor.

AYDIN AYAYDIN
İlan edilen faiz oranlarına itibar etmeyin, aylık ve tüm maliyeti net olarak öğrenin.

Değişken faizi sadece enflasyona endeksli olacak diye beklemeyin.Kullanılan bir çok endeks var, iyice tahlil edilip avantajlarına göre seçim yapılmalı. Sunulan avantajlar ve ekonomik yapıya etkileri o kadar farklı ki, İngiltere'de % 70, Portekiz'de % 95 oranında değişken faiz tercih edilirken, Birleşik Amerika'da % 90 oranında sabit faiz tercih ediliyor.

Bu gün için kullandırılan konut kredisi 7,5 milyar $ düzeyinde.

Mortgage sistemi, enflasyon 4'e-5'e inmeden ne bankaya yarar sağlar ne de tüketiciye. Bu oranlardayken uygun yıllık faiz % 7 ilâ % 8 düzeyindedir.

Mortgage inşaat sektörüne fazladan hareket getirecek. İnşaat sektörü Türkiye'de istihdamın % 10 ilâ % 11'ini sağlarken, vasıfsız iş gücünü çalıştırabiliyor.

Konut Türkiye genelinde & 65, İstanbul'da % 90'ı imara aykırı. Mortgage kalite getirecek.

Sistem ile faiz oranını 2 sene içerisinde yarıyarıya düşmesini bekliyoruz.

Türkiye'de gayrıresmi müteahhit kartviziti taşıyan 200 bin kişi var.Bunlar mortgage için uygun konut yapamazlar.