Düşük gelirlileri ev sahibi yapma umutlarını karşılamadığı için hayal kırıklığı yaratan mortgage yasasına, seçim belirsizliği de eklenince konut satışları bir ayda yüzde 50 azaldı.

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Sabri Ateş, İstanbul'da 130 emlakçının yılbaşından bu yana dükkânlarını kapattığını belirtti.

Düşük gelirlileri ev sahibi yapma umutlarını karşılamayan mortgage yasasının hayal kırıklığı ve öne alınan seçimlerin belirsizliği emlak piyasalarını kilitledi. Özellikle ikinci el konut piyasasında bir ayda satışlar en az yüzde 50 azaldı. Yaklaşık 8 bin üyesi bulunan İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Sabri Ateş, son bir yıldır yaşanan durgunluğun seçimlerle birlikte had safhaya çıktığını, iş hacimleri düşen emlakçıların dükkânlarını kapatmak zorunda kaldığını belirtti. Odanın verilerine göre İstanbul'da 2006'da 125 emlakçı dükkânını kapatırken bu sayı 2007'nin ilk dört ayında 130'u aştı. Ateş, "2007'nin sadece 4 ayında kapanan emlakçı sayısının 130'a ulaşmış olması dikkat çekici" dedi. İzmir Emlakçılar Odası Başkanı Mesut Güleroğlu da İzmir'de aynı gerekçelerle 46 emlakçının kapandığını açıkladı. Odaya bağlı 3 bin emlakçının bulunduğunu belirten Güleroğlu ekonominin bir iki ay daha böyle gitmesi halinde şehirde işini kapatmayı düşünen pek çok emlakçı olduğunu da ifade etti.

Durgunluk uzun sürecek
Piyasanın son bir yıldır durulduğunu anlatan Sabri Ateş, seçimden sonra ise istikrarın yeniden sağlanması ile piyasaların canlanacağını öne sürdü. Ateş "Bugün itibariyle seçimden önce alanlar kârlı olacaklar. Çünkü canlanma ile birlikte fiyatlar da canlanacak. Müteahhitler ve ikinci el konut sahipleri bekledikleri sürenin acısını çıkaracaklardır" dedi. Ankaralı emlakçı Salim Taşçı yapsatçı, yatırımcı ve kelepircinin seçimden sonra fiyatların düşebileceği beklentisiyle alımlarını ertelediğini söyledi. Taşçı Türkiye'de 6.5 milyon konut açığı olmasına rağmen yaşanan durgunluğun, piyasanın seçime de mortgage yasasına da hazırlıksız yakalanmasından kaynaklandığını açıkladı. Piyasa için gereken ekonomik istikrar, siyasi istikrar, düşük faiz ve düşük enflasyondan oluşan dört unsurun da kalmadığını anlatan Taşçı, "Piyasayı ancak bunlar harekete geçirir. Bu nedenle seçimden sonra en iyimser tahminle en az 6 ay kimse bir şey beklemesin" dedi.

Projeye bakıyorlar ama almıyorlar
Realty World yetkilisi Yaşar Büyükçetin, mortgage yasası ile insanların faizlerin birdenbire yüzde 1'in altına ineceği beklentisine girdiğini ama bunun olmadığını görünce hayal kırıklığı yaşadıklarını açıkladı. Büyük metropollerde alıcıların hâlâ böyle bir beklentisi olduğunu savunan Büyükçetin, "Projelere ilgi azalmadı, bakan çok fakat alım için karar veren yok. Şu anda her gün bankalar faiz indirim kararı açıklıyor. Seçimler iyi giderse, bu hızlanabilir diye düşünenler beklemeye geçti" dedi. Alımın tam zamanı olduğunu da savunan Büyükçetin, seçimden sonra alıcıların dengeli bir ekonomi bulamayabileceğini öne sürdü. Realty World yetkilisi Yaşar Büyükçetin de bankaların her gün az da olsa faizleri indirmesinin seçim sonrasına ilişkin beklenti yarattığını, bu nedenle de alımların bir sonraki tarihe ertelendiğini dile getiriyor.

Arz başka talep başka yerde
Eskidji Genel Müdürü Hakan Berktaş ise kurumsal yatırımcılar açısından piyasaların durgun olmadığını söyledi. TOKİ'nin Mahmutbey'deki 210 bin metrekarelik arsası için muhammen bedelin iki katına kadar teklifler geldiğini anlatan Berktaş, ikinci el piyasada yaşanan bireysel yatırımcı azlığının da gelir durumu ile ilgili olduğunu açıkladı. Berktaş, "Herkes A, B grubuna mal üretti, gerçekte ev lazım olan orta halli vatandaşa göre ne kredi ne de ev üretildi. Bugün orta gelirli gruba Bursa'da 304 konut üreteceğim diyen Toplu Konut İdaresi'ne (TOKİ) tam 12 bin 60 kişiden başvuru geliyor. Yani arz başka yerde, talep başka yerde" dedi. Hakan Berktaş seçimden sonra mevcut durumun devam edeceğini öne sürdü.

İnternette arama hitleri düştü
Kaçmaz Emlak sahibi Aziz Kaçmaz da piyasanın seçimlerden dolayı durulmasına anlam veremediğini belirtti. Aziz Kaçmaz, "Vestel seçime rağmen 6 fabrika birden açabiliyor ama insanlar bir konut için seçimi bekliyor" dedi. İnternet sitelerindeki arama hitlerinin bile düştüğünü anlatan Kaçmaz, kendilerine günde 130 telefon gelirken, şimdi bu sayının 60'a kadar indiğini açıkladı. Kaçmaz, seçimden sonra fiyatların düşmesini bekleyenlerin yüzde 20- yüzde 30 daha yüksek fiyatlarla karşılaşacağını da öne sürdü.

Sektörde yeni projeler ertelendi
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Başkanı Bekir Cumurcu da gayrimenkul sektöründe bu dönemde alım satımların beklemeye alındığını ve bekle-gör dönemi yaşandığını söyledi. Bu dönemde yabancı yatırımcıların yerli yatırımcılara göre daha sakin davrandığını anlatan Cumurcu, konut geliştiricileri ve yatırım ortaklıkları için kısa vadeli bir bekleme sürecinde bulunulduğu için sektörde yeni projelerin ertelendiğini açıkladı. Colliers International Satış Müdürü Birhan Yıldız da konuttaki durgunluğun, yeterli ürün bulunmayan ticari gayrimenkulde yaşanmadığını açıkladı. Yıldız, "Hatta ofis stoku yetersiz olduğu için metrekaresi 30 dolara ofis kiraladığımız bile oluyor ki, 2001 krizi öncesinde bile en fazla 20 dolar seviyeleri konuşulurdu" dedi. Birhan Yıldız genel olarak piyasa genelinde seçimden korkulmadığını belirterek geçici bir durgunluk olsa da işlerin hiçbir zaman sönmeyeceğini öne sürdü.

Çimentocuların hızı nisanda kesildi
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Başkanı Adnan İğnebekçili de yılın ilk üç ayında yüzde 28 büyüyen çimento sektörünün hızının nisan ayından itibaren kesildiğini söyledi. Bunun konuttaki yavaşlamadan kaynaklandığını anlatan İğnebekçili, "Nisan ve mayıs ayına ilişkin sektör satış rakamları henüz elimizde yok ama gözlemlerimiz tüketimin aşağıya doğru gittiği yönünde" dedi. Kendilerinin görüştüğü emlakçıların da yeni konut talebinde duraklama olduğunu söylediğini aktaran İğnebekçili, seçimler nedeniyle tedbirli davranmak isteyen portföy yöneticilerinin tasarruflarını konuttan dövize doğru yönlendirme eğiliminde olduklarını öne sürdü.

Çimento satışlarının yüzde 60'ının konut üretimine gittiğini belirten İğnebekçili, seçimlerden sonra yeni hükümetin programının netleşmesi ve faizlerin gevşemesi ile birlikte konut sektörünün de yeniden canlanacağını öngördü.