Kamuoyunda
mortgage olarak bilinen konut finansman sistemi "tutsat"ta, kredisini
vadesinden önce kapatan tüketicilere yüzde 2 erken ödeme cezası
geliyor. Ancak bu ceza, yasa çıkmadan önce konut kredisi kullanmış olan
tüketicilere uygulanmayacak. Çünkü mevcut krediler, tutsat sistemine
geçseler bile 4077 sayılı Tüketici Kanunu kapsamında değerlendirilmeye
devam edecek.
Tüketici Kanunu'nda ise erken ödeme cezası bulunmuyor ve
tüketicinin kazanılmış haklarının korunacağını ifade ediyor. Mevcut
kredi kullanıcıları tutsat sistemine geçtiğinde Banka Sigorta
Muameleleri Vergisi (BSMV) muafiyetinden de yararlanabilecekler.
Böylece 5 Haziran'dan sonra ödeyecekleri aylık taksitler düşecek.
Tüketicinin önceden ödemiş olduğu BSMV ise kendisine iade edilmeyecek.
Tutsat Yasası'nın getirdiği sigorta zorunluluğu konusunda ise bankalar
farklı tutum izleyecek. Bazı bankalar kazanılmış hak olduğu
gerekçesiyle eski müşterilere sigorta zorunluluğu getirilemeyeceğini
belirtirken bazıları da ikinci el piyasada kredilerin satılabilmesi
için sigortalı olması gerektiğini, bu durumda kendi isteğiyle "tutsat"a
geçenlerin sigorta poliçesi de yaptırması gerekeceğini savunuyor.
Tutsat
kapsamında yer almak istemeyen tüketicilerin kredi aldığı bankaya 5
Haziran 2007'ye kadar dilekçe vermesi gerekiyor. Aksi takdirde mevcut
bütün konut kredileri otomatik olarak sisteme dahil olacak. Ancak
bankacılar sisteme geçmek avantajlı olacağı için eski müşterilerinden
büyük itirazlar gelmeyeceğini düşünüyor.
Finansbank Bireysel Bankacılık
Bölüm Başkanı Tunç Akyurt, müşterilerin bu konuda en büyük endişesini
oluşturan yüzde 2'lik cezanın da alınmayacağının kesinleştiğini dile
getirirken Garanti Bankası Bireysel Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür
Yardımcısı Ali Fuat Erbil, sonradan tüketici lehine oluşacak
avantajlardan yararlanmak için tüketicilerin sisteme şimdiden girmesi
gerektiğini öne sürüyor.
Mortgage tasarısını hazırlayan ekipte yer alan
eski SPK Başkan Yardımcısı Bahadır Teker de tüketicilerin eski
sözleşmesinin şartları değişmediği takdirde "tutsat"a geçmelerini
tavsiye ediyor.
Anadolubank Perakende Pazarlama Müdürü Sarp Akkartal da
yasanın eski konut kredisi kullanıcıları için avantajları bulunduğunu
ama bankalarıyla yapacakları yeni sözleşmeye dikkat etmeleri
gerektiğini söylüyor. Akkartal, "Kendisine yeni şartlar getirilip
getirilmediğine baksınlar. Örneğin banka yeni sözleşmenin bir yerinde
erken ödeme cezası ile ilgili madde koyarsa, tüketici avantajını
kaybedebilir" dedi.
Ali Fuat Erbil - Garanti Bankası Bireysel Bankacılıktan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı
"Bence
pek çok müşteri bu sisteme geçecektir. Biz kendi müşterilerimizi mektup
yazarak bilgilendirdik. Bu nedenle bu konuda çok fazla soru gelmiyor.
Tüketici açısından belki büyük avantajlar getirmiyor ama herhangi bir
dezavantajı da yok. Biz geçmelerini salık veriyoruz. Çünkü ileride
kredi faizlerinin vergiden düşülmesi mümkün olabilir. Bu potansiyel
avantaj hayata geçerse, bundan ancak sistem içindekiler
yararlanabilecektir. İsteyen ileride değişken faiz seçeneğini tercih
edebilir. Ama ben ilk etapta değişken faizin çok tercih edileceğini
düşünmüyorum. Geçmişte yaşanan tecrübeler nedeniyle, bu enstrümanın
öğrenilmesi ve alışılması zaman alacaktır. İlk iki yıl kullandırılan
konut kredileri içinde değişken faizin ağırlığı yüzde 2'yi bulsa bu
bile iyi bir sonuç olur."
Bahadır Teker - İstanbul Mortgage Genel Müdürü
"Yeni
getirilen düzenleme ile ipoteğin paraya çevrilmesi için haciz yolu
tanımlandı. Bu nedenle şu anda konut kredisi kullanmış olanlar eğer
sisteme geçmezlerse, kredinin ödenemediği durumda sadece üzerine ipotek
konulan mülk paraya çevrilebilecek. Ama geçerlerse borcunu ödemedikleri
zaman malvarlıklarına da banka haciz koyabilecek. Bir de yasa ile
ayıplı mal durumunda bankanın alacağı sorumluluk, banka lehine
gevşetildi. Ama mevcut kredilerin 'tutsat'a geçişinde bankanın bu
alandaki sorumluluğunun nasıl değişeceği konusu net değil. Bunun
açıklığa kavuşması gerekiyor."
HABER - SELMA ŞENOL / REFERANS
