|
Mortgage, tutulu satış, tutu, emlak, inşaat ipotek derken...işaret ettiğimiz sektörün rakamsal boyutlarını biliyor muyuz ? Mortgage...ama ne kadar konut var ? Hep birlikte mortgage sistemine müdahil olduğumuzda eli boş mu döneceğiz ? Sistem için yeterli arz, yeterli kurumsallaşma, yeterli ekip yoksa sistemin ne anlamı var ? İnşaat sektörü, üretim, mevcut potansiyel yeterli mi ? Hem gayrimenkul sektörü hem de biz mortgage için hazır mıyız ? Önce rakamlarla Türkiye'de gayrimenkul sektörüne bir bakalım.
Türkiye'de binaların % 65'inin ve bunlardan sadece İstanbul'dakilerin % 95'inin imara aykırı olduğuunu biliyoruz. Yapı kullanma belgesinin tek açık şart olduğu mortgage yasa tasarısına göre bu % 65'lik imara aykırı bölüm için umudumuz "inşeallah benim beğendiğim ev, içinde değildir" şeklinde olacak.
Bankalarin konut için sağladığı finansman 7 milyar amerikan dolarını geçmiş. Önümüzdeki sene sonundarakamın asgarî 30-35 milyar dolar düzeyinde olması bekleniyor. Mortgage sistemi beklentilere cavep verecek olursa bu rakamlar bile komik kalacaktır. Bu gün İngiltere'de bu rakam 1,6 Trilyon dolar seviyesinde.
Gayrimenkul değerleme uzmanı sayısı 300'ü geçmiyormuş. Şu an herhangi bir lisans programını bitirenler için değerleme sertifika programları mevcut. Sayıları10 binin altında olduğu sürece sistem ya çok yavaş işleyecek ya da laçka olacaktır.
Gelelim gayrimenkuldeki rakamsal duruma. Gayrimenkul konusunda uzman kuruluş TURYAP'ın internet sitesinde yayınlanan bir haberden de faydalanarak derlediğimiz bilgilere göre sektörün tasviri şöyle:
Türkiye'deki konutların %15'i depreme karşı sigortalandı. Türkiye'de deprem olmasa da, kendiliğinden yıkılacak durumda olan konut sayısı 700 bin Orman vasfını yitirmiş arazilerin satışından 25 milyar dolar bekleniyor. Satışa konu olabilecek saha miktarı 473 bin 419 hektar Bunların üzerinde bulunan bina sayısı 500 bin adet Üzerinde yaşayan insan sayısı 2.5 milyon İstanbul'da inşaat aşamasında olan alışveriş merkezlerinin toplam kapalı alanları yaklaşık 500 bin metrekaredir. DPT'ye göre Türkiye'de her yıl 300-400 bin yeni konuta ihtiyaç duyuluyor Gerçekte bu rakamın en az 2 katı 2005'te yıllık konut ihtiyacı 680 bin adet olarak açıklandı 2005'te inşaat ve gayrimenkul sektörü yüzde 7.8 büyüdü 2005'te konut ruhsatları 320 binlere ulaştı Yabancılar, 2004'te Türkiye'de 1 milyar 343 milyon dolar tutarında gayrimenkul yatırımı yaptı İstanbul'un 32 ilçesinin 20'sinde gecekondu sorunu var İstanbul Boğazı'nda 500 civarında yalı var Yalıların tahmini değeri 2.5 milyar dolar Türkiye'de 100 m2 konutun maliyeti yaklaşık 30 milyar TL Avrupa'da 1 konuta 2 kişi, Türkiye'de 5 kişi düşüyor Türkiye'de arsaların yüzde 60'ı devlete ait ABD'de ev sahipliği oranı %70, İngiltere'de %67, Almanya'da %40, Türkiye'de %60 Türkiye'de bir bina için 62 evrak gerekiyor Bina ruhsatı için 45 gün bekleniyor Türkiye'de 150 azınlık vakfı var, bunlara ait 500 kadar mülk var OECD'ye göre Türkiye ucuzlukta 4. ülke Almanya'da 200 bin Türk mülk sahibi Türkiye'de 45 bin yabancının mülkü var Türkiye'de tapuların yüzde 85'i erkeklerin üzerinde 2005'te nufusun %70'i şehirlerde yaşıyor Nufus her yıl 2.5 milyon artıyor, bu artışa paralel olarak üretilmesi gereken konut sayısı 496 bin 400 Türkiye'de kiracıların yaş ortalaması yüzde 90 oranında 20-40 yaş Kiracıların yüzde 80'i enflasyona endeksli kira artışı istiyor Konut sahibi olma yaşı 45'ten 35'e geriledi İstanbul'da 10 milyona yakın konut var Türkiye genelinde yaklaşık 38 bin kooperatif mevcut, ortak sayısı 1 milyon 653 bin kişi İstanbul'da toplam 12 bin 54 yapı kooperatifi bulunuyor, bunun 9 bin 444'ü faal durumda gözüküyor, 5 bininde aktif inşaatlar sürüyor Türkiye'nin önde gelen gayrimenkul şirketleri önümüzdeki 2 yıl içinde İstanbul'a yaklaşık 5 milyar Euro'luk yatırım yapmak için hazır bekliyor. Türkiye'de kaçak bina yapma cezası 1-3 yıl Türkiye'de yaklaşık 19 milyon emlak vergisi mükellefi var Türkiye'de 600 binden fazla kişi kira geliri elde ediyor Emlakçı sayısının 50 bin, kayıtsızlarla birlikte 100 bin olduğu belirtiliyor |