Konut kredisinde tercih sorunu 6 Mart tarihini ön plana çıkarıyor.
Çünkü bankacılar yasanın bu tarihte yürürlüğe girdiği için 6 Mart'tan
sonra kredi alanlara yeni koşulların uygulanması gerektiğini
vurguluyorlar. 6 Mart'tan sonra kullanılan krediler eski sayılırsa
erken ödemede yüzde 2'lik ceza uygulanmayacak.
Henüz bankacılar ve bürokratlar ortak bir karar almış değil. Eğer uzlaşma olmazsa konu mahkemeye taşınabilir.
Tüketici
Hakları Derneği (THD), tüketicileri “konut finansman sistemine
geçmemeleri” konusunda uyarmak üzere kampanya başlatmaya hazırlanırken,
bankacılar “yeni sistemin tüketici açısından daha avantajlı olduğu”
görüşünde. THD Başkanı Turhan Çakar, “tutsat (mortgage)” olarak bilinen
sistemi hukukçularına incelettiklerini ve 6 Marttan önce kredi kullanan
tüketicilerin eski mevzuatta kalmalarının daha yararlı olduğunu
belirlediklerini söyledi.
Çakar, yaptığı açıklamada,
tüketicilerin yeni sisteme geçmeleri halinde, paraları olunca kredisini
erken kapatmak istemesi durumunda “yüzde 2 tutarında erken ödeme
komisyonu” ödemek zorunda kalacağı, ayrıca taksitlerin ödenmemesi
halinde konutun geri alınmasının söz konusu olacağına işaret etti. Yeni
sistem konusunda büyük bir belirsizlik olduğunu ifade eden Çakar,
“Tüketicileri yeni sisteme geçmemeleri konusunda uyarmak üzere gelecek
hafta bir kampanya başlatacağız” dedi. Bazı uzmanlar ise kredilerini 6
Mart'tan bir kaç yıl önce kullananlara ve erken ödeme imkanı
bulunanlara, yeni sisteme geçmemelerini öneriyor.

Şekerbank
bireysel bankacılıktan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Abdurrahman
Özciğer ise yasa ile getirilen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
(BSMV) istisnası nedeniyle, yeni sistemin tüketicinin yararına olduğu
görüşünü dile getirdi.
Özciğer, Konut Finansmanı Yasası ile 6
Marttan önce kredi kullanan önce kredi kullanmış ve kredisi halen aktif
olan konut kredisi müşterilerine “tercih” olanağı sağlandığını
belirtirken, “Biz banka olarak, tüketicinin yararına olduğu için, o
tarihten itibaren kredi taksitlerinin faizinden BSMV almayı durdurduk.
Ancak eski sisteme tabi olmaya devam etmek isteyen olursa, tekrar BSMV
tahsil edeceğiz” dedi.
Yeni yasadan önce 10 yıl vadeli kredi
kullanılmışsa, tüketicinin 10 yıl boyunca faiz üzerinden yüzde 5 BSMV
ödeyeceğine işaret eden Özciğer, şöyle devam etti: “Yasa ile birlikte
BSMV, ödenmemiş taksitler için sıfıra çekildi. Tüketici açısından yüzde
5 gibi ciddi bir avantaj. Mortgage Yasası çıktıktan sonra
kullandırılacak kredilerde, kredinin vadesinden önce kapanması halinde
erken ödeme komisyonu adı altında yüzde 2'ye kadar komisyon
alınabilecek. Uygulayacakları oranı bankalar kendi belirleyecek.
Geçmişte kullanılan krediler Tüketici Kanunu'na tabi, erken kapama
komisyonu yok. Müşterilerin şimdi (ben tutsat yasasına tabi olmak
istemiyorum) demesi, onların boşu boşuna BSMV ödemelerine neden olacak.”
Özciğer,
Şekerbank'ın, önceden konut kredisi kullanan müşterilerinden BSMV
almayı bıraktığını, bunlardan, kredilerini erken ödemeleri halinde
erken ödeme komisyonu da alınmayacağını kaydederken, şu bilgiyi verdi:
“Kanunda
(alabilirsiniz) dese de, müşteri ile imzaladığımız sözleşmede olmadığı
için, biz almayacağız. Birebir imzalanmış sözleşme, geçerli
sözleşmedir. O sözleşme zamanında Tüketici Kanununa tabi olduğu için,
hiç bir banka o sözleşmenin içine erken ödeme komisyonu koyamaz.
Şekerbank müşterilerinde, Konut Finansman Yasasına tabi olmaları
halinde aleyhlerine hiç bir durum söz konusu değil. Ekstra faiz,
komisyon çıkmayacak, bunun yerine BSMV kadar daha az taksit
ödeyecekler.”
Faizlerin düşmesinin özellikle eski müşterilerinin
yararına olacağını vurgulayan Özciğer, “Kredi faizleri yüzde 1,5'tan
yüzde 1'e düşerse, refinansman ile eski krediyi kapatırsınız. Eski
sözleşmeye göre erken ödeme komisyonu da ödemeyecekler. Faizlerin
düşmesi, ister konut finansmanına ister tüketici yasasına tabi
olsunlar, bu müşterilerin yararına” dedi.
Müşterilerine Konut
Finansman Yasasına geçmeleri yönünde tavsiyede bulunduklarını belirten
Özciğer, şimdiye kadar kredi kullanan 2 bin müşterilerinden sadece
2'sinin eski yasada kalmak için dilekçe verdiğini, bilgilendirmeden
sonra bir müşterinin dilekçesini geri çektiğini söyledi. Konut kredisi
söyleşmelerinin yeni yasaya göre revize edildiğini ifade eden Özciğer,
erken ödeme komisyonunun “ancak sözleşmede yazılı olması, faiz oranının
bütün yıllar boyunca aynı, sabit taksitli ve sadece YTL kredilerde” söz
konusu olduğuna işaret ederken, şu anda müşterilere erişim aracı olarak
fiyatlandırmada olumsuz etkisi olup olmadığını değerlendirdiklerini,
sözleşmelere koymadıklarını kaydetti.
Konut
finansman sistemine iliştin ikincil mevzuatın çıkarılmamış olmasının
tüketici açısından bir sorun oluşturmadığını vurgulayan Özciğer, şöyle
konuştu: “Tüketiciyi doğrudan ilgilendirmiyor. Bu düzenlemeler
tamamlanırsa, konut finansmanı yapan kuruluşlar, konut kredileri için
teminat olarak aldığı ipotekleri teminat göstererek düşük faizli kaynak
bulabilecek. Böylece konut kredilerinin faizi aşağı çekilebilecek.
Tüketiciye şu anda yansıyan bir şey değil. Düzenlemeler yerleştikten
sonra, faizlerin etkisi ancak o zaman çıkar.”
Şekerbank
Genel Müdür Yardımcısı Abdurrahman Özciğer, siyasi gelişmelerin konut
kredilerine ve piyasasına etkisi konusundaki soru üzerine de
“kredilerde, bölgesel ve dönemsel olarak bir durulma olduğunu”
söyledi. Özciğer, şu değerlendirmede bulundu: “İstanbul'da bazı
bölgelerde durgunluk var, bazı yerler canlı. Tüketiciler yanlış
beklentiye sokulabiliyor. 3 ay sonra faizler düşecekmiş gibi beklenti
içinde olabiliyor. Halen konut kredisi faizimiz 1,54. Yerli ve yabancı
piyasadaki gelişmeler nedeniyle negatif veya olumsuz bir duyguya sahip
değiliz. İzlenebilir bir risk olduğunu, yönetilebilir bir seçim
ekonomisi, düzeni olduğunu düşünüyoruz. Olumsuz düşünmüyoruz. Faizlerin
yukarı gideceğine ilişkin bir beklentimiz yok. Mevcut duruma
(yönetilebilir ve öngörülebir bir durum) diyoruz, kriz demiyoruz.”
HABER - HÜRRİYET